در واکنش به انتقادها درباره تأخیر در راه‌اندازی معدن مس کرور عنبرآباد مدیرکل صمت جنوب کرمان: اکتشاف ادامه دارد، سرمایه‌گذار جدید ماه آینده معرفی می‌شود

سمیه خدیشی – نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس درباره تأخیر طولانی‌مدت در بهره‌برداری از معدن مس کرور انتقاد دارد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت جنوب استان کرمان و مسئولان پروژه با رد برخی ادعاها تأکید کردند که طی این سال‌ها عملیات اکتشافی و برنامه‌ریزی برای جذب سرمایه‌گذار متوقف نبوده و اکنون مراحل نهایی انتخاب سرمایه‌گذار توانمند در حال انجام است.
در دی‌ماه سال ۱۴۰۰ رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان اعلام کرد فعالیت معدن مس «کرور» در شهرستان عنبرآباد آغاز شده است، معدنی که ذخیره احتمالی آن ۵۰۰ میلیون تن برآورد شده و به‌عنوان یکی از ذخایر بزرگ و ارزشمند مس کشور شناخته می‌شود. در همان زمان، بازدیدهای متعددی از سوی مدیرعامل شرکت ملی مس، مسئولان استان و مدیران محلی از این معدن انجام شد و روبان افتتاح بریده شد و وعده‌هایی درباره راه‌اندازی کارخانه فرآوری و ایجاد اشتغال در منطقه مطرح گردید. پس از گذشت چندین سال، همچنان آغاز بهره‌برداری عملی از این معدن به تأخیر افتاده است، موضوعی که انتقادهایی از جمله از سوی نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس را به دنبال داشته است.
*انتقاد نمابنده از تاخیر چند ساله
بهنام سعیدی با انتقاد از عملکرد شرکت ملی صنایع مس ایران در قبال معدن مس «کرور» گفت: معدن بیش از ۱۴ سال در اختیار شرکت ملی مس قرار داشته، اما طی این مدت اقدام مؤثری برای بهره‌برداری از آن انجام نشده است. در حالی‌که مردم منطقه سال‌ها در انتظار فعال‌شدن این معدن و ایجاد اشتغال بوده‌اند،
نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس تاکید کرد که شرکت ملی مس باید توضیح دهد چرا در انجام تعهدات خود کوتاهی کرده و با اشاره به عضویت خود در شورای معادن موضوع تحقیق و تفحص از عملکرد شرکت ملی مس را مطرح کرد.
*ادامه اکشافات از سال ۱۳۹۷
در مقابل این انتقادها، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان کرمان نسبت به تأخیر در بهره‌برداری از معدن مس کرور، با تأکید بر اینکه روند کار این معدن برخلاف برخی ادعاها متوقف نبوده است، گفت: ذخیره این معدن در سال ۱۳۹۷ قطعی و همان سال پروانه بهره‌برداری صادر شد. در آن زمان ذخیره قطعی معدن حدود ۲۰ میلیون تن برآورد شده بود، اما طی سال‌های اخیر عملیات اکتشافی به‌صورت گسترده ادامه یافت و امروز با افتخار اعلام می‌کنیم که ذخیره زمین‌شناسی معدن کرور به حدود ۹۰۰ میلیون تن رسیده است.
او افزود: بنابراین موضوع تأخیر ۱۴ ساله واقعیت ندارد و عملاً از سال ۱۳۹۷ وارد فاز بهره‌برداری و مطالعات تکمیلی شدیم. هرچند استخراج عملیاتی هنوز آغاز نشده، اما فعالیت‌های اکتشافی به‌طور مستمر ادامه داشته و حتی اکنون نیز متوقف نشده است.
*خلع ید پیمانکار قبلی
احمدعرب‌بنی‌اسد درباره وضعیت سرمایه‌گذار قبلی این پروژه توضیح داد: شرکت برنده مزایده قبلی به‌دلیل ناتوانی در تأمین زیرساخت‌های ضروری همچون آب و برق و ضعف تمکن مالی عملاً قادر به اجرای طرح نبود و به همین دلیل خلع‌ید شد. با مزایده مجدد، شرایط سخت‌گیرانه‌تری برای انتخاب سرمایه‌گذار تعیین کردیم تا پروژه به دست مجموعه‌ای توانمند سپرده شود.
به گفته او، در مزایده جدید تنها شرکت‌هایی امکان حضور دارند که گردش مالی سال‌های گذشته آن‌ها دست‌کم بین ۱۰ تا ۲۰ همت باشد، سوابق موفق در احداث کارخانه‌های صنایع پایین‌دستی مس داشته باشند، مالک تجهیزات و ماشین‌آلات موردنیاز باشند و تجربه مدیریت حداقل دو تا سه هزار نیروی انسانی را در کارنامه خود داشته باشند.
*سرمایگذار توانمند انتخاب می‌شود
مدیرکل صمت استان کرمان با اشاره به استقبال سرمایه‌گذاران واجد شرایط اظهار کرد: در این مرحله چند شرکت معتبر در مزایده شرکت کرده‌اند و پس از نهایی‌شدن ارزیابی‌ها، عامل منتخب معرفی خواهد شد. پیش‌بینی ما این است که طی یک تا دو سال آینده زیرساخت‌های لازم فراهم و عملیات اجرایی معدن و احداث کارخانه فرآوری آغاز شود.
او در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده این طرح گفت: با بهره‌برداری از معدن و تکمیل زنجیره فرآوری، این پروژه می‌تواند برای پنج تا ۱۰ هزار نفر اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند و به یکی از ظرفیت‌های مهم توسعه‌ای منطقه عنبرآباد تبدیل شود
*طولانی شدن عملیات اکتشاف
رضا جبالبارزی، مدیر پروژه معدنی مس کرور، با ارائه توضیحاتی روند طولانی شدن این پروژه را تشریح کرد.به گفته او، باید میان مجوز اکتشاف و پروانه بهره‌برداری تفاوت قائل شد. مجوز اکتشاف صرفاً اجازه می‌دهد عملیات بررسی، حفاری و مطالعات فنی آغاز شود و تا زمانی که اقتصادی بودن ذخیره قطعی نشود، نمی‌توان یک ذخیره را «معدن» نامید. او تأکید می‌کند معادن مس جزو معادن فلزی پیچیده هستند و بررسی اقتصادی بودن آن‌ها به مطالعات گسترده و پرهزینه نیاز دارد.
جبالبارزی می‌گوید از زمان صدور پروانه اکتشاف تاکنون حدود ۱۴ سال گذشته و در این مدت اصلی‌ترین فعالیت صورت‌گرفته، عملیات اکتشاف و حفاری بوده است.
او با توضیح اینکه تاکنون بیش از ۵۵ هزار متر حفاری اکتشافی انجام شده که این میزان، بالاترین رکورد در حوزه حفاری اکتشافی این معدن به شمار می‌رود و داده‌های حاصل از آن ثابت کرده که معدن کرور از نظر اقتصادی قابل‌استخراج است. بر همین اساس، در سال ۱۳۹۷ پروانه بهره‌برداری صادر شده و شرکت ملی مس به‌صورت رسمی وارد مرحله آماده‌سازی برای استخراج شده است.
مدیر حوزه معدن مس کرور توضیح می‌دهد که پس از صدور پروانه بهره‌برداری، نخستین اقدامات شامل اجرای جاده دسترسی، تعیین پیمانکار و فراهم کردن شرایط برای جذب سرمایه‌گذار بوده است. به گفته او، در مزایده نخست پیمانکار انتخاب شد اما به دلایلی که عمدتاً به مسائل داخلی پیمانکار بازمی‌گشت، ادامه کار متوقف و پیمانکار انصراف داد. این موضوع موجب شد شرکت ملی مس با سرعت وارد برگزاری مزایده جدید شود.
او می‌گوید هم‌اکنون فرآیند مزایده جدید تقریباً نهایی شده و شرکت‌های متقاضی مشخص هستند و تنها مرحله بازگشایی پاکات قیمت باقی مانده است. به محض مشخص شدن برنده و ابلاغ رسمی قرارداد، امکان آغاز استخراج فراهم می‌شود.
جبالبارزی تأکید می‌کند که این پروژه یک سرمایه‌گذاری بزرگ معدنی است و هر سرمایه‌گذاری در حوزه معدن توان ورود به آن را ندارد. چراکه علاوه بر تأمین سرمایه سنگین، تعهدات فنی و محاسبات اقتصادی پیچیده‌ای نیز باید پذیرفته شود.
او می‌گوید بهره‌برداری از معدن و احداث کارخانه تغلیظ در کنار هم دیده شده و این پروژه در دو فاز اجرا خواهد شد.
به گفته مدیر پروژه مس کرور، در فاز نخست که شامل استخراج ماده معدنی است، ظرفیت اشتغال‌زایی قابل توجهی ایجاد خواهد شد و با احداث کارخانه تغلیظ در فاز دوم، میزان اشتغال چند برابر می‌شود. او معتقد است این پروژه هم در بخش معدن و هم در کارخانه می‌تواند نیروی انسانی بومی را جذب کند و نقش مؤثری در توسعه منطقه داشته باشد.
*زیرساخت راه، سنگ بزرگ پیش پا
جبالبارزی یکی از مشکلات اصلی پروژه را، راه دسترسی عنوان می‌کند و می‌گوید بخشی از مسیر در بارندگی‌های اخیر آسیب دیده است. او تأکید می‌کند در هیچ نقطه‌ای از جهان فعالیت معدنی بدون چالش نیست و معارضین محلی، نبود زیرساخت‌ها و شرایط جغرافیایی از مسائل طبیعی این حوزه محسوب می‌شود. به گفته او، شرکت ملی مس تلاش دارد با تعامل با مردم منطقه و هماهنگی با نهادهای مسئول، موانع را کاهش دهد.
او همچنین می‌گوید گزارشی رسمی به رئیس کل سازمان بازرسی استان کرمان ارائه شده و در آن به‌طور دقیق اعلام شده پروژه اکنون در چه مرحله‌ای قرار دارد و چه مشکلاتی پیش‌رو بوده و هست. او تأکید می‌کند همه این مسائل از مسیر قانونی و شفاف پیگیری شده و شرکت ملی مس درصدد است روند اجرای پروژه را تسریع کند.
آنطور که مدیر پروژه معدنی مس کرور وعده می‌دهد این معدن اکنون در آستانه ورود به مرحله عملیاتی قرار دارد و با ابلاغ قرارداد به برنده مزایده، امکان آغاز استخراج فراهم خواهد شد. با ظرفیت قابل توجه ماده معدنی و ظرفیت اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم و ذخیره اکتشافی، معدن مس کرور می‌تواند به یکی از پیشران‌های توسعه در جنوب کرمان تبدیل شود.